Кога вработен е на боледување, платата за тој месец не е само „помалку часови". Надоместокот за боледување се дели меѓу работодавачот и Фондот за здравствено осигурување (ФЗОМ), се пресметува по различен процент, и во МПИН се прикажува со посебни шифри — не како обична работа. Ако тоа не се внесе правилно, МПИН или ќе биде одбиен, или ќе го прикаже погрешно нето износот. Еве како функционира.
Кој го плаќа боледувањето
Надоместокот за време на привремена спреченост за работа се дели на два дела:
- На товар на работодавачот — почетниот период на боледување го покрива работодавачот, со процент од основицата што зависи од причината и должината (утврдено со Закон за здравственото осигурување).
- На товар на ФЗОМ — по определен период, надоместокот преминува на товар на Фондот. Фондот го плаќа износот, а работодавачот во МПИН ги пријавува часовите.
Точните прагови (по колку дена преминува на ФЗОМ) и процентите се уредени со закон и знаат да се менуваат — за конкретен случај проверете кај ФЗОМ или во Законот за здравствено осигурување. Овој текст е за тоа како се пресметува и прикажува во платата и МПИН.
Проценти и шифри во МПИН
Надоместокот на товар на работодавачот се пресметува како процент од основицата (најчесто 70%, 80%, 90% или 100% зависно од случајот), и во МПИН се внесува со шифра што одговара на процентот:
| Процент | Шифра во МПИН |
|---|---|
| 70% | 125 |
| 80% | 126 |
| 90% | 127 |
| 100% | 128 |
Делот на товар на ФЗОМ се прикажува во делот „плаќање од друг орган" со шифра 128; тука работодавачот ги пријавува часовите, а износот се внесува како симболичен (1,00) — бидејќи реалниот износ го исплаќа Фондот, а работодавачот само ги декларира часовите.
Што се менува во пресметката
- Ефективни часови. Часовите поминати на боледување се одземаат од работните — редот за „ефективна работа" во МПИН ги прикажува само реалните работни часови, а часовите на боледување одат во посебните редови.
- Нето износ. Нето платата што ја декларира работодавачот го исклучува делот што го носи ФЗОМ (тоа е passthrough — фондот го плаќа), па нето во МПИН = нето минус делот на фондот.
- Основица за придонеси. Надоместокот на боледување е основица за придонеси според правилата — затоа не смее да се третира како обично отсуство.
Зошто рачно е ризично
Комбинацијата од ефективни часови, два вида надоместок, точни шифри и симболичен износ за фондот е токму местото каде рачните МПИН пресметки паѓаат. Затоа во Merot HRS боледувањето влегува од присуството и автоматски ги генерира правилните редови во МПИН (шифра според процентот, часови за фондот, симболичен износ) — истата логика што ја нуди и Merot Payroll API за интеграции.
За основите на пресметката од која тргнува ова, видете Плата во Македонија 2026, а за самото поднесување — МПИН упатство за поднесување до УЈП.
Најчесто поставувани прашања
Дали боледувањето носи придонеси? Да, надоместокот е основица за придонеси според правилата — не е неплатено отсуство.
Зошто износот за делот на ФЗОМ е 1,00 во МПИН? Затоа што реалниот износ го исплаќа Фондот; работодавачот ги декларира часовите, а износот се внесува симболично според прифатената практика.
Каде се гледаат шифрите? Во деталните редови на МПИН по вработен — обичната работа со шифра за работен час, надоместокот на работодавач со 125–128 според процентот, и делот на фондот во „плаќање од друг орган".