Личниот одбиток (или „лично ослободување") е законски одбиток од даночната основица за личен доход — износ кој не се оданочува, со цел да се обезбеди дека најосновниот личен приход останува надвор од данок. За плата, овој одбиток директно ја намалува месечната даночна обврска за работникот.
Но не сите автоматски имаат право на личен одбиток на секоја исплата. И многумина — особено хонорарни работници, лица со повеќе работодавачи, и пензионери — погрешно претпоставуваат дека одбитокот се применува во секој случај. Овој водич ги разјаснува правилата.
Колкав е личниот одбиток
За 2025 година: МКД 123.240 годишно, што е МКД 10.270 месечно (PwC извор).
За 2026 година, износот се ажурира од Министерството за финансии — се вообичаено ажурира во јануари. До моментот на пишувањето на овој водич (мај 2026), новата вредност не е официјално објавена за 2026. Проверете на ujp.gov.mk за тековната вредност пред да направите пресметка за конкретен месец во 2026.
Логиката на одбитокот: По одземање на придонесите за задолжително социјално осигурување (28% од бруто) и личниот одбиток, остатокот е даночната основица. Стапката на ДЛД (10% линеарна) се применува врз неа. (PwC ДЛД извор)
Формула:
Даночна основица = Бруто плата − Придонеси − Личен одбиток
Данок (ДЛД) = Даночна основица × 10%
Пример: Бруто 50.000 МКД
- Придонеси (28%): 14.000 МКД
- Личен одбиток: 10.270 МКД
- Даночна основица: 50.000 − 14.000 − 10.270 = 25.730 МКД
- Данок: 25.730 × 10% = 2.573 МКД
За кого важи личниот одбиток (на месечна исплата)
Личниот одбиток автоматски се применува за доходот од работен однос (плата) кој се исплаќа од работодавачот и се пријавува преку МПИН.
Се применува за:
- Стандарден работник со договор за вработување на неопределено време, плата исплатена месечно.
- Парт-тајм работник со договор за вработување на скратено време (исто месечно, иако пресметката за придонеси е поинаква — види нашиот водич за минималната плата).
- Работник на определено време со договор за вработување.
- Менаџер или член на управен одбор, ако примае плата по договор за работен однос.
Се применува во полн износ за еден работодавач во еден месец — без оглед колку часа работите или каков ви е договорот, додека е во работен однос со еден работодавач.
За кого НЕ важи (или важи во ограничена форма)
Тука е срцето на конфузијата. Личниот одбиток не се применува автоматски за неколку важни категории:
1. Договор за дело (хонорар)
Не важи. Хонорарот по договор за дело не е плата — е друг вид доход. Пресметката за договор за дело користи нормирани трошоци од 35% (Закон за данок на личен доход, чл. 30), а не личен одбиток.
Пример: хонорар 30.000 МКД
- Нормирани трошоци: 30.000 × 35% = 10.500 МКД
- Даночна основица: 30.000 − 10.500 = 19.500 МКД
- Данок: 19.500 × 10% = 1.950 МКД
Ако хонорарникот нема друг доход од работен однос, неискористениот личен одбиток може да се користи преку годишната даночна пријава кај УЈП на крајот на годината. Тоа потенцијално му даде повраток на дел од платениот данок.
2. Лица со повеќе работодавачи
Ако работите за два или повеќе работодавачи едновремено, личниот одбиток се применува само со еден работодавач — обично примарниот.
Пример: основна работа во Фирма А (бруто 40.000), дополнителна во Фирма Б (бруто 15.000).
- Фирма А ги применува сите 10.270 МКД личен одбиток при месечната пресметка.
- Фирма Б ги пресметува плата + придонеси + ДЛД без личен одбиток — основицата е 15.000 − 4.200 (придонеси) = 10.800, данок = 1.080 МКД.
Не може да се „поделени" два пати на двата работодавачи. Тоа е забрането, бидејќи би резултирало со двојна употреба на одбитокот.
Како УЈП го знае? Преку годишната даночна пријава која се поднесува на крајот на годината. Ако вкупната сума на личен одбиток што е користена преку МПИН во годината надмине 123.240 МКД (за 2025), УЈП ќе побара плаќање на разликата.
3. Бонуси, регрес, 13-та плата — еднократни исплати
За исплати кои не се регуларна месечна плата (бонус, регрес, 13-та плата, отпремнина), личниот одбиток не се применува на самата вонредна исплата.
Логиката: личниот одбиток е месечен — се користи во рамките на месечната плата. Бонусот е „дополнителна исплата" и оданочува се без одбиток.
Совет: ако вашиот работодавач е флексибилен, во некои случаи е поповолно да го распредели бонусот како дополнителна редовна плата во неколку месеци (со одбиток секој месец) наместо како единствена голема исплата.
4. Пензии од ПИОМ
Пензијата не подлежи на ДЛД — таа е ослободена од оданочување (Закон за данок на личен доход). Значи, личниот одбиток не е „потребен" — целата пензија е без данок.
Меѓутоа, ако пензионер истовремено работи (на пример со договор за вработување на скратено време), доходот од таа работа подлежи на ДЛД и личниот одбиток се применува нормално на тој доход.
5. Доход од странство — посебни правила
Ако сте македонски даночен резидент и примате доход од странство (плата од странска фирма, дивиденди, итн.), пресметката на личниот одбиток е сложена и зависи од договорот за избегнување на двојно оданочување меѓу Македонија и таа земја. Консултирајте даночен советник.
6. Самовработени лица
За самовработени со паушално оданочување или со ДДВ регистрација, личниот одбиток сепак важи — но се применува низ годишна даночна пријава (PwC извор за tax administration), не низ месечни МПИН пресметки. Месечните аконтациски плаќања на ДЛД не земаат предвид одбиток.
Што се случува со неискористен личен одбиток
Личниот одбиток е годишен лимит — 123.240 МКД за 2025 година. Месечниот износ (10.270) е „1/12" на годишниот.
Ако во одредени месеци сте имале мала или никаква плата (на пример: породилно отсуство, неплатено отсуство, повремена работа), вашиот неискористен личен одбиток за тие месеци не се губи. Може да се користи преку годишната даночна пријава:
- Соберете ги сите доходи во годината (плата + хонорари + друг доход).
- Соберете го сиот платен ДЛД (од МПИН + ПДД-ГИ + аконтации).
- Пресметка: вкупен годишен доход − вкупни придонеси − 123.240 (или тековен годишен одбиток) = годишна даночна основица. × 10% = годишен данок.
- Ако платениот ДЛД > годишен данок: УЈП враќа повраток. Ако платениот ДЛД < годишен данок: треба да доплатите.
Годишната пријава се поднесува до 15 март за претходната година (PwC извор за tax administration).
Совет за работодавачи
Како работодавач, треба да знаете:
- Прашајте го новиот вработен дали има друг работодавач. Ако да, ќе треба да го пресметате ДЛД без личен одбиток (или со само дел од него — според барањето на работникот).
- При замена на работа во иста година, работникот треба да ви ја понесе „потврдата за исплатени плати и платени даноци" од претходниот работодавач, за вие да го знаете колку личен одбиток веќе е користен.
- Кога ги пресметувате бонуси и регрес, не вклучувајте го личниот одбиток.
- Известете го работникот за разликата меѓу неговата месечна нет плата и нет хонорар (ако работите и со хонорари) — двете не се пресметуваат со ист механизам.
Совет за работници
Како работник:
- Проверете го платниот список — особено колоната „Личен одбиток" или „Лично ослободување". Ако го очекувате (имате само еден работодавач) а не го гледате, прашајте го сметководителот.
- Ако имате повеќе работодавачи, не очекувајте одбиток од сите. Информирајте го секундарниот работодавач дека одбитокот веќе се користи кај примарниот.
- Чувајте ги сите потврди за платени даноци (од сите работодавачи + од хонорари) — ќе ви требаат за годишна даночна пријава.
- Поднесете годишна пријава дури и ако не сте обврзани, ако очекувате повраток.
За странски EOR-и
Странските EOR-и (Deel, Remote.com, итн.) кои вработуваат во Македонија треба правилно да го применат личниот одбиток. Прашања пред потпис:
- „Како пресметувате личен одбиток ако работникот има друг работодавач?"
- „Што се случува со неискористен одбиток при крај на година — го пресенувате до годишна пријава?"
- „Како се справувате со бонуси и еднократни исплати?"
Ако EOR-от не може концисно да одговори, тоа е црвено знаме. Сериозните EOR-и (вклучително Merot) ги имаат сите овие случаи затворени во системот.
Автоматизација
Merot HRS автоматски ги пресметува сите овие случаи — личен одбиток за работен однос, без одбиток за хонорари, поделба меѓу работодавачи (ако се конфигурира), бонуси без одбиток, и сите потребни форми (МПИН, ПДД-ГИ, потврди за вработениот за годишна пријава).
Бесплатен пробен период 30 дена, без картичка.
ЧПП
П: Зошто личниот одбиток е „одбиток" а не „кредит"? О: Терминологијата е историска. „Одбиток" значи: се одзема од даночната основица пред пресметка на данок (намалување на основицата). „Кредит" би значело: се одзема од крајниот данок (поголем ефект за исти износ). Македонскиот личен одбиток е технички „одбиток" — намалува основицата, потоа се применува стапката од 10%.
П: Дали личниот одбиток се менува за слепи лица, инвалиди, и слични категории? О: Постоеше историска пракса за дополнителни одбитоци за специфични категории, но во моменталниот систем со 10% линеарна стапка тие не постојат како дополнителен месечен одбиток. Постојат сепак неки даночни погодности за инвалидни лица — консултирајте УЈП за тековните правила.
П: Може ли да го „одам" личниот одбиток на друг член од семејството? О: Не. Личниот одбиток е лично — не е преносив. Брачен партнер или дете нема право да го „преземе" вашиот неискористен одбиток.
П: Дали ракописачите/уметниците/писателите имаат различен режим? О: Доходот од авторски права има специфичен режим со нормирани трошоци (приближно 30-50% зависно од категоријата на дело). Не е „плата" во ЗДЛД смисла, па личниот одбиток не се применува директно — иде преку годишна пријава.
П: Што ако работодавачот неправилно ми пресмета (не ми применил одбиток)? О: Двата пристапа:
- Барате од работодавачот да го коригира МПИН и да направи исправка во наредниот месец.
- Ако не сака — поднесувате годишна даночна пријава и баравате повраток од УЈП.
Последно ажурирано: мај 2026. За поправки или прашања: info@merot.com.