Најчестиот случај е ваков: договорате нов вработен, ѝ ветувате „35 илјади на сметка". Сега треба да го пополните договорот, МПИН-датотеката и буџетот на компанијата — а за тоа сите три ви треба бруто износот, не нето. Овој водич ви ја дава формулата, со три работни примери, и со граничните случаи каде наивната формула паѓа (минимална основица, личен одбиток, максимум 16× просечна плата).
Сите бројки во овој водич се за 2026 година, со изворите на крајот.
Што е бруто, што е нето
Платата има три слоја:
- Бруто плата — износот пред било какви оданочувања. Ова е она што се пишува во договорот и во МПИН.
- Придонеси за задолжително социјално осигурување — се одбиваат од бруто платата:
- Пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ): 18,8%
- Здравствено осигурување (ФЗОМ): 7,5%
- Осигурување во случај на невработеност: 1,2%
- Дополнително здравствено осигурување (повреда на работа): 0,5%
- Вкупно: 28% (PwC извор)
- Данок на личен доход (ДЛД) — 10% линеарна стапка (PwC извор) на основицата што останува по придонесите и личниот одбиток.
Нето платата е она што останува: Бруто − Придонеси − Данок.
Формула за бруто-од-нето
Тргнуваме од дефиницијата на нето и решаваме за бруто:
Нето = Бруто − Придонеси − Данок
каде:
Придонеси = Бруто × 28%
Даночна основица = Бруто − Придонеси − Личен одбиток
Данок = Даночна основица × 10%
Со замена и поедноставување:
Нето = Бруто × 72% − (Бруто × 72% − Личен одбиток) × 10%
Нето = Бруто × 72% × 90% + Личен одбиток × 10%
Нето = Бруто × 0.648 + Личен одбиток × 0.1
Решавајќи за бруто:
Бруто = (Нето − Личен одбиток × 0.1) / 0.648
Личен одбиток за 2025 година е 123.240 МКД годишно, што е 10.270 МКД месечно (PwC извор). За 2026 година, износот се ажурира секоја календарска година — проверете на ujp.gov.mk пред да го пополнете првиот МПИН за јануари 2026. Во примерите подолу ја користиме 2025 вредноста, бидејќи во моментот на пишувањето официјалната 2026 вредност не е објавена; формулата останува иста.
Со 10.270 МКД месечен личен одбиток, формулата се поедноставува на:
Бруто = (Нето − 1.027) / 0.648
Три работни примери
Пример 1: Нето = 35.000 МКД
Бруто = (35.000 − 1.027) / 0.648
= 33.973 / 0.648
= 52.428 МКД (заокружено на цел денар)
Верификација:
- Придонеси: 52.428 × 28% = 14.680 МКД
- Даночна основица: 52.428 − 14.680 − 10.270 = 27.478 МКД
- Данок: 27.478 × 10% = 2.748 МКД
- Нето: 52.428 − 14.680 − 2.748 = 35.000 МКД ✓
Пример 2: Нето = 60.000 МКД
Бруто = (60.000 − 1.027) / 0.648
= 58.973 / 0.648
= 91.008 МКД
Верификација:
- Придонеси: 91.008 × 28% = 25.482 МКД
- Даночна основица: 91.008 − 25.482 − 10.270 = 55.256 МКД
- Данок: 55.256 × 10% = 5.526 МКД
- Нето: 91.008 − 25.482 − 5.526 = 60.000 МКД ✓
Пример 3: Нето = 22.000 МКД (нискo плаќана работа)
Бруто = (22.000 − 1.027) / 0.648
= 20.973 / 0.648
= 32.366 МКД
Тука формулата подбегнува. Минималната плата за 2026 година е 36.037 МКД бруто, па не смеете да договорите вакво бруто за полно работно време. Дури и да договорите парт-тајм со помала бруто плата, придонесите се пресметуваат на минимална основица (видете подолу).
Граничен случај 1: Минимална основица за придонеси
Според Законот за придонеси од задолжително социјално осигурување, придонесите не може да се пресметуваат на бруто плата помала од 50% од просечната бруто плата објавена од Државниот завод за статистика (PwC извор).
За референца: според ДЗС, просечната месечна бруто плата за февруари 2026 година беше 69.371 МКД. Полу-просекот, кој е тековната минимална основица, е приближно 34.686 МКД.
Ова значи: ако договорите бруто плата под ~34.686 МКД (на пример за парт-тајм работа), придонесите сепак се пресметуваат на 34.686 МКД, а работодавачот ја плаќа разликата — таканаречената доплата на придонеси.
Важна напомена: минималната основица се ажурира кога ДЗС објавува нова просечна бруто плата (тримесечно). Секогаш проверете го тековниот износ на ujp.gov.mk пред пресметка.
Граничен случај 2: Максимална основица за придонеси
Максималната месечна основица за придонеси е 16 пати просечната бруто плата (PwC извор).
За февруари 2026: 16 × 69.371 ≈ 1.109.936 МКД.
Ако договорите бруто плата над ова, придонесите се ограничуваат на 1.109.936 × 28% = 310.782 МКД. Делот од платата над максимумот сè уште се оданочува со ДЛД 10%, но не носи дополнителни придонеси.
Тоа во пракса значи: за многу високи плати (CEO, специјалист со 10+ години искуство во ИТ и сл.), нашата проста формула „бруто = (нето − 1.027) / 0.648" повеќе не важи — морате да користите различна формула со капирани придонеси. Контактирајте сметководител или калкулатор кој ги пресметува овие случаи (на пример Merot Plata Kalkulator).
Граничен случај 3: Нето под личниот одбиток
Ако нето вашиот вработен е помал од 10.270 МКД (значи бруто околу 15.800 МКД, што е под минималната плата за полно работно време), формулата дава „негативен данок" — што значи дека целиот личен одбиток не може да се искористи во еден месец.
Во таков случај, месечниот данок е 0 МКД, придонесите се на минималната основица (34.686 МКД, со доплата од работодавачот), и неискористениот личен одбиток се пресенува преку годишната даночна пријава кај УЈП ако вработениот имал и други извори на доход во истата година.
Граничен случај 4: Договор за дело — потполно поинаква математика
Ако исплатувате хонорар (договор за дело) наместо плата, се применуваат сосема други правила:
- Нема придонеси за пензиско, здравствено, невработеност или повреда на работа.
- Нормирани трошоци: 35% од бруто хонорарот се одбиваат како нормирани трошоци (Закон за данок на личен доход, чл. 30).
- Данок 10% на остатокот (65% од бруто).
- Личниот одбиток не важи за месечна исплата на договор за дело — се регулира преку годишната даночна пријава ако исплатеникот нема друг доход.
Формула за договор за дело: Нето = Бруто × 65% × 90% = Бруто × 0.585
Решавајќи за бруто: Бруто = Нето / 0.585
Пример: за 30.000 МКД нет, бруто хонорар = 30.000 / 0.585 = 51.282 МКД.
Забелешка: користењето на договор за дело за работа што во суштина е вработување е ризично за работодавачот. УЈП во последниве години е активна во преквалификација на „лажни" договори за дело во работен однос, со сите ретроактивни придонеси и казни. Дополнителен водич ќе го објавиме за разликата меѓу двата режима.
Чек-листа пред да го пополните МПИН
Пред да пресметате и да поднесете МПИН со пресметаниот бруто:
- Проверете го тековниот личен одбиток на ujp.gov.mk (ажурира во јануари секоја година).
- Проверете ја тековната просечна бруто плата од ДЗС (тримесечно се менува, влијае на мин. и макс. основица).
- Потврдете дека договорениот бруто не е под минималната плата за полно работно време (36.037 МКД за 2026).
- Потврдете дека вработениот нема двојно осигурување (на пример студент со скратено работно време — постојат специјални правила).
- Ако вработениот има надомест за храна, превоз и сл. — проверете дали тие се во бруто или посебно ослободени (Закон за данок на личен доход, чл. 6).
Автоматизација
Сите овие пресметки — со сите едгу-кејсови — се вградени во Merot HRS. Внесувате нето или бруто, системот ги прави сите проверки (минимална основица, личен одбиток, максимум, договор за дело vs работен однос) и автоматски ги генерира МПИН TXT и XML за поднесување до УЈП. Пробајте бесплатно — првите 30 дена со полни функции, без картичка.
За брза проверка без регистрирање, користете го јавниот Merot Plata Kalkulator.
ЧПП (често поставувани прашања)
П: Дали формулата важи за сите вработени? О: Важи за вообичаени работни односи под полно работно време со плата меѓу минималната (36.037 МКД бруто) и максималната основица (~1.109.936 МКД месечно). За парт-тајм работа со ниска бруто плата, користете ја минималната основица за придонеси. За многу високи плати, користете различна формула со капирани придонеси.
П: Зошто нето платата секоја година се менува за исти бруто износи? О: Бидејќи личниот одбиток се ажурира секоја календарска година. На пример, ако одбитокот за 2026 е поголем од 2025, истиот бруто ќе даде малку поголем нето.
П: Каде се одбива надоместот за храна и превоз? О: Зависи од структурата. Ако се исплаќаат во рамки на бруто платата, се оданочуваат како и сè друго. Ако се ослободени од данок (под лимити дефинирани во Законот за данок на личен доход), не влегуваат во основицата.
П: Дали 10% данок се промени во 2024–2026? О: Не. Линеарната стапка од 10% важи од 1 јануари 2023 година до денес (PwC извор). Пред тоа, постоеше прогресивна стапка од 10%/18% за дел од доходите.
П: Кога треба да поднесам МПИН? О: Најдоцна до 15-ти во тековниот месец, за плата што се однесува на претходниот месец — без оглед дали нето веќе ѝ е исплатена на сметка на вработениот. Закон за придонеси од задолжително социјално осигурување.
Последно ажурирано: мај 2026. Овој водич ќе биде ажуриран кога УЈП ја објавиш службената вредност на личниот одбиток за 2026 година. За корекции или прашања: info@merot.com.