Секој сметководител во Македонија ги знае двата клучни рокови: 25-ти за ДДВ-04 и 30-ти за плаќање на ДДВ. Помеѓу 1-ви и 25-ти треба да се случи сè останато — банкарски изводи, фактури, плати, МПИН, книжења, плати, заклучна состојба, извештаи. Овој водич е чек-листа од 10 дена која ви помага да го затворите месецот без брзање на 24-ти.
Пресметана е за месечни ДДВ обврзници (стандард за фирми со годишен промет над 25 милиони МКД), но истиот ритам важи и за тримесечни обврзници — само со ѕид на 25-ти после крајот на тримесечјето.
Зошто 10 дена и не 5
Многумина сметководители го затвораат месецот на 22–24-ти, со ноќно работење за ДДВ-04. Тоа функционира, но три ризици се скриени:
- Грешки во ДДВ кои не можат да се корегираат — еднаш поднесено DDV-04 со грешка значи дополнителни обврски (Закон за ДДВ), а корекцијата бара пишано барање и натамошна административна работа.
- Кеш-флоу изненадувања на 30-ти — ако ДДВ-обврската е поголема од очекуваното (на пример многу нови фактури во последните 5 дена), нема време за подготовка на ликвидноста.
- Нема време за месечни извештаи кои им требаат на сопственикот — закаснет „месечен биланс" значи закаснети одлуки.
10-дневен план ги превенира сите три. Еве го:
Ден 1 (1-ви во месецот): Собирање
Цел: сите примарни документи и податоци за претходниот месец се на едно место.
- Банкарски изводи за сите сметки (МКД, ЕУР, USD ако постојат) — преземете во .pdf и .csv/MT940 формат. Korpus за брзо парирање.
- Излезни фактури — потврдете дека сите фактури за претходниот месец се внесени и нумерирани последователно (без празнини). Грешка најчесто се открива овде, додека е лесно да се поправи.
- Влезни фактури — соберете ги од сите канали: е-mail, физичка пошта, фолдери на доставувачите. Дополнителен извор: преглед на банкарските изводи за плаќања без претходно внесена фактура.
- Платни листи од претходниот месец (бруто, придонеси, нет, ДЛД), ако веќе се пресметани од HRS системот.
- Каса извештаи (готовинска благајна) — дневници, потврди, инвентарирање на готовина на крајот на месецот.
- Извештаи од фискални каси (Z-извештај од 30/31-ви) — за угостителски, малопродажба и сите кои работат со готовински плаќања.
Софтверска препорака: ако користите Merot Finance, банкарските изводи се импортираат автоматски за големите банки во МК (Komercijalna, Stopanska, NLB), а излезните фактури со е-Фактура се синхронизираат со УЈП во реално време.
Ден 2–3: Внес и проверка
Цел: сè што е примено е книжено и проверено.
- Внесете ги сите влезни фактури во хроноло шки редослед. Проверете го ДДВ-то на секоја (особено: дали добавувачот е ДДВ обврзник? дали е применета правилна стапка — 18%, 10%, 5%, или 0%?).
- Парирање на банкарските изводи — секоја трансакција треба да биде покриена со фактура (излезна или влезна) или со интерен документ (пренос меѓу сметки, плата, банкарска провизија, камата).
- Резерви за неподмирени фактури — фактури кои биле платени но фактурата сè уште не е примена (или обратно): забележете како „привремен документ" и поставете потсетник.
- Девизни преоценки на МКД — ако имате странски пари на сметката, ажурирајте курсна разлика по НБРМ среден курс за крајот на месецот. Книжете курсна разлика како приход или расход.
Чест извор на грешка: фактури со ретроактивна тарифа за делумно ослободени промети (на пример образовни услуги, лекови) често се внесуваат како 18% стандардно — секоја таква се проверува посебно.
Ден 4–6: Книжења и пресметки
Цел: главната книга е целосно ажурирана и затворена за месецот.
- Платна листа за тековниот месец — ако треба плата за претходниот месец да биде исплатена до 15-ти, пресметката и МПИН-датотеката се финализираат до 14-ти. Видете подолу.
- МПИН-датотека — генерирајте ја и поднесете ја до УЈП најдоцна 15-ти во тековниот месец, за плата што се однесува на претходниот месец, без оглед дали нет платата веќе ѝ е исплатена на сметка на вработениот.
- е-ПДД ГИ (за хонорари кои сте ги исплатиле во претходниот месец) — иста дата на поднесување.
- Амортизација на основни средства — пресметка по класи, книжење на месечен расход.
- Резервации (резервирани трошоци за провизии, гаранции, готови услуги кои сè уште не се фактурирани) — книжење како краткорочни обврски.
- Затворачки книжења за камати, банкарски провизии, тарифи — често пропуштени бидејќи се мали суми, но збирно влијаат на ДДВ.
Ден 7–8: ДДВ пресметка и преглед
Цел: знаете точна ДДВ обврска (или повраток) пред да го пополните ДДВ-04.
- Збирно: вкупно излезен ДДВ по стапки (18%, 10%, 5%, 0%) — од сите излезни фактури за периодот.
- Збирно: вкупно влезен ДДВ по стапки — од сите влезни фактури.
- Корекции: рабатни попусти, повлекувања, кредитни белешки.
- Пресметана ДДВ обврска (или побарувачка): излезен ДДВ − одбитлив влезен ДДВ.
- Преглед за грешки: неодбитлив влезен ДДВ (на пример репрезентација над лимити, добра за лична потрошувачка) — е одделно издвоен.
- е-Фактура усогласеност — сите излезни фактури испратени преку УЈП платформата, статусот за секоја е „валидирана".
Важно за 2026 година: иако пилот фазата на е-Фактура е во тек од 1 јануари 2026, задолжителната примена за сите ДДВ обврзници започнува 1 октомври 2026. Ако сè уште работите со само PDF фактури преку e-mail, останатите четири месеци се вашиот прозорец за интеграција. Видете го нашиот водич е-Фактура во Македонија за деталите.
Ден 9–10: ДДВ-04, плаќања, извештаи
Цел: ДДВ-04 е поднесен, ДДВ-плаќањето е заведено, основни месечни извештаи се испратени до сопственикот.
- Поднесете ДДВ-04 до УЈП преку е-Даноци. По законот, рокот е во рок од 25 дена по крајот на даночниот период (PwC извор). За месечни обврзници: до 25-ти во наредниот месец.
- Платете ја ДДВ обврската — рок: во рок од 30 дена по крајот на даночниот период (PwC извор). Дури и ако сте го поднеле ДДВ-04 на 25-ти, имате уште 5 дена за плаќање.
- Месечен биланс на состојба — снимка на 30/31-ви.
- Биланс на успех за тековниот месец vs план/предходен месец.
- Извештај за паричен тек — оперативен, инвестициски, финансиски.
- Извештај за побарувања (старосна структура) — кои фактури се над 30, 60, 90, 120 дена.
- Извештај за обврски — слично, за добавувачи.
- Препораки за подобрување — на пример: фактури кои треба итна наплата, прекумерни залихи, кеш-флоу прогноза за наредниот месец.
Казни за пропуштени рокови
Не да ве плашиме, туку да биде јасно зошто рамницата е важна. Сите казни се дефинирани во релевантните закони и зависат од големината на правното лице (микро, мало, средно, големо) и тежината на прекршокот:
- Доцнење со поднесување ДДВ-04 — парична казна по Закон за ДДВ, тиерувана по големина на правното лице (од стотици EUR за микро трговец до неколку илјади EUR за голем трговец, по прекршок).
- Доцнење со плаќање ДДВ — камата за доцнење по референтна стапка на НБРМ зголемена за определен број процентни поени (по Закон за даночна постапка).
- Невнесена излезна фактура — губиток на правото за одбивање на влезен ДДВ за примачот, плус казна за неисполнување на обврски од Закон за ДДВ; во потешки случаи (систематско затајување), кривична одговорност по Кривичен законик.
- Доцнење со МПИН — парична казна по Закон за придонеси од задолжително социјално осигурување, тиерувана по големина на правното лице.
Точните износи и тиерувања се менуваат со ажурирања на законите — секогаш проверете ги тековните вредности на ujp.gov.mk или со сметководствен советник. Поентата е дека секој од овие прекршоци е парично казнив и заведлив во даночниот картон на фирмата, што го прави 10-дневниот циклус не „опционо подобрување", туку основа за финансиска одговорност на сметководителот.
Што да автоматизирате прво
Ако работите 30+ часа месечно на затворање, овој ред на автоматизација дава најбрз пад на времето:
- Импорт на банкарски изводи — рачно внесените се извор на ~30% од грешките.
- Авто-парирање на банкарски трансакции со книжења — со AI правила за повторливи трансакции (плати, плаќања до ист добавувач).
- е-Фактура интеграција — двонасочно: излезни фактури автоматски кон УЈП, влезни фактури автоматски од УЈП.
- Авто-генерирање МПИН — од платната листа, без рачно преписување.
- ДДВ-04 авто-пресметка и пред-провера — пред финално поднесување.
Merot Finance ги има сите овие интеграции стандардно — првите 30 дена со целосна функционалност за бесплатно тестирање.
За тримесечни обврзници
Истиот циклус важи, само со ѕид на 25-ти после крајот на тримесечјето (на пример: за К1 — 1.1 до 31.3 — рокот за ДДВ-04 е 25-ти април, рокот за плаќање 30-ти април).
Тримесечните обврзници имаат еден дополнителен ризик: 90 дена помеѓу пресметки значат поголема шанса да заборавите коректура (на пример рабат за продажба од јануари кој се случи во март). Препорачуваме интерен месечен преглед дури и за тримесечни обврзници.
За кого е дополнителен ризик овој месец
Три категории фирми кои треба дополнителен внимание во 2026:
- Фирми кои биле под прагот за ДДВ (2 милиони МКД промет) но сега го надминуваат — задолжителна ДДВ регистрација; почнувате со ДДВ-04 циклус веднаш по регистрацијата. Видете подоле напомена за прагот.
- Фирми кои продаваат во ЕУ преку електронска трговија — за прекугранични продажби над прагот OSS, постојат дополнителни обврски за пријавување.
- Фирми со станбени проекти (5% ДДВ) — преференцијалната стапка од 5% за станбени објекти и апартмани е продолжена до 31.12.2028 (KPMG извор). Доброто пишано евидентирање на квалификуваните објекти е клучно за избегнување враќање на ДДВ при ревизија.
ЧПП
П: Кога е прагот за задолжителна ДДВ регистрација? О: 2 милиони МКД годишен промет (PwC извор). Под овој праг — регистрацијата е доброволна.
П: Кога треба да преминам од тримесечни на месечни? О: Кога годишниот промет надмине 25 милиони МКД во претходната година (PwC извор).
П: Дали мора да поднесам ДДВ-04 ако немав промет во месецот? О: Да — „нула пријава" сè уште се поднесува. Непоменување на нула период за месечен обврзник е прекршок.
П: Дали датум на доцнење важи за работен ден или календарски ден? О: Календарски — но ако паѓа на викенд или празник, се продолжува на следниот работен ден.
П: Зошто DDV-04 рокот е 25-ти, а плаќањето 30-ти? О: Законот за ДДВ ги одделува двете обврски — пријавувањето (со кое УЈП ја знае пресметката) и плаќањето (за кое имате 5 дополнителни денови за ликвидноста).
Последно ажурирано: мај 2026. За поправки или прашања: info@merot.com.